Pierwsze pytanie, które zadaje sobie większość inwestorów przy
modernizacji ogrzewania, brzmi: gruntowa czy powietrzna pompa ciepła? Jeśli
chcesz uniknąć drogich pomyłek, podejdź do tematu jak do projektu technicznego
– krok po kroku, na liczbach, a nie na hasłach z ulotek.
Jak działa gruntowa i powietrzna
pompa ciepła
Na początek uporządkuj podstawy. Oba typy pomp robią to samo:
pobierają ciepło z otoczenia i „przepompowują” je do instalacji grzewczej w
domu. Różnica jest w źródle:
·
Gruntowa pompa ciepła
(solanka/woda)
o Pobiera ciepło z gruntu
przez:
§ kolektor poziomy
§ sondy pionowe
(odwierty)
o Temperatura dolnego
źródła jest stabilna (zwykle 0–10°C zimą).
o Cały „magiczny” koszt
siedzi w pracach ziemnych.
·
Powietrzna pompa ciepła
(powietrze/woda)
o Pobiera ciepło
bezpośrednio z powietrza zewnętrznego.
o Temperatura dolnego
źródła skacze wraz z pogodą.
o Montaż jest prostszy,
bez odwiertów i rozkopanego ogrodu.
Zapamiętaj prostą zasadę: grunt = stabilność, powietrze =
prostszy montaż. Reszta to dopasowanie do twojej działki,
budynku i budżetu.
Efektywność w praktyce – nie tylko
COP z katalogu
Na papierze obie pompy wyglądają świetnie, bo producenci chwalą
się wysokim COP. Ty potrzebujesz spojrzeć na SCOP i warunki
pracy.
Zwróć uwagę na:
1.
SCOP (sezonowy
współczynnik efektywności)
o Gruntowa pompa ciepła:
§ Zazwyczaj wyższy
i stabilniejszy SCOP (często 4–5 w dobrze dobranym systemie).
o Powietrzna pompa
ciepła:
§ SCOP mocno zależy od
klimatu i instalacji (często 3–4).
2.
Praca przy niskich
temperaturach
o Gruntowa:
§ Grunt zimą „nie widzi”
-15°C, więc spadek efektywności jest dużo mniejszy.
o Powietrzna:
§ Im zimniej na zewnątrz,
tym pompa pracuje ciężej, a czasem wchodzi do gry grzałka elektryczna.
3.
Instalacja grzewcza w
domu
o Jeśli masz podłogówkę
lub grzejniki niskotemperaturowe, obie pompy poradzą sobie
dobrze.
o Przy starych,
małych grzejnikach:
§ gruntowa ma przewagę
dzięki wyższej efektywności przy wyższej temperaturze zasilania,
§ powietrzna może
częściej dobijać grzałką.
Pamiętaj: realna efektywność to wynik pakietu
– pompa + instalacja + sterowanie, a nie tylko jedno urządzenie.
Koszty inwestycji i eksploatacji
krok po kroku
Podejdź do kosztów jak do małego kosztorysu. Rozbij wszystko na
części:
1. Nakłady początkowe
Typowo:
·
Gruntowa pompa ciepła:
o wyższy koszt
urządzenia,
o koszt odwiertów lub
kolektora poziomego,
o możliwe formalności
przy odwiertach (projekt, zgłoszenia).
·
Powietrzna pompa ciepła:
o tańsze urządzenie,
o montaż zbliżony do
instalacji klimatyzatora,
o brak ciężkich robót
ziemnych.
W praktyce często wygląda to tak:
·
gruntowa instalacja bywa o kilkadziesiąt procent droższa
od powietrznej przy tym samym budynku.
2. Koszty eksploatacji
Żeby porównać, zrób prosty schemat:
1.
Oszacuj zapotrzebowanie budynku na ciepło
(kWh/rok).
2.
Podziel przez realistyczny SCOP:
o gruntowa: np. 4–4,5
o powietrzna: np. 3–3,5
3.
Otrzymasz zużycie energii elektrycznej
pompy.
4.
Pomnóż przez cenę kWh z twojej taryfy.
Efekt:
·
gruntowa – niższe rachunki za prąd,
·
powietrzna – wyższe rachunki, ale niższy próg wejścia.
Dopiero zestawienie różnicy w kosztach inwestycji
z różnicą
w rachunkach pokaże, czy dopłata do gruntu się zwróci.
Kiedy wybrać gruntową, a kiedy
powietrzną
Zamiast ogólników, potraktuj to jak prostą macierz decyzyjną.
Wybierz gruntową pompę
ciepła, jeśli:
·
masz:
o działkę pozwalającą na
odwierty lub kolektor,
o budżet na wyższą
inwestycję na starcie,
·
planujesz:
o długo mieszkać w tym
domu (15+ lat),
·
zależy ci na:
o maksymalnie stabilnej
pracy i możliwie najniższych rachunkach,
o mniejszej wrażliwości
na przyszłe wzrosty cen prądu (wyższy SCOP = mniejsze zużycie).
Wybierz powietrzną
pompę ciepła, jeśli:
·
masz:
o ograniczony budżet
inwestycyjny,
o małą działkę lub trudny
grunt (np. skała, wysoki poziom wód),
·
chcesz:
o szybszego montażu bez
rozkopywania posesji,
o łatwej modernizacji
istniejącej instalacji (np. wymiana kotła gazowego/olejowego na pompę).
Jeśli działasz na budynku słabo docieplonym, zacznij od termomodernizacji, a dopiero potem dobierz rodzaj pompy. W przeciwnym razie ryzykujesz przewymiarowanie i rozczarowanie rachunkami. Zawsze możesz skorzystać z firmy https://nowatorskidom.pl/ która się tym zajmuje od lat doradzi i pomorze na każdy etapie montażu.
Prosty schemat, jak policzyć
opłacalność u siebie
Zrób krótką analizę „na kartce”. Przygotuj:
1.
Zapotrzebowanie na
ciepło (z audytu, świadectwa, projektu).
2.
Dwa warianty SCOP:
o realistyczny dla
gruntowej,
o realistyczny dla
powietrznej.
3.
Ceny instalacji od wykonawców (brutto,
z materiałem i uruchomieniem).
4.
Cenę energii
elektrycznej z twojej umowy.
Następnie:
1.
Oblicz roczne zużycie prądu dla każdej pompy.
2.
Policz roczne koszty ogrzewania.
3.
Sprawdź różnicę w rachunkach między wariantami.
4.
Podziel wyższą dopłatę inwestycyjną (grunt vs powietrze) przez
roczną oszczędność.
5.
Otrzymasz orientacyjny czas zwrotu dopłaty
do gruntowej pompy.
Jeżeli wychodzi sensowny okres (np. poniżej 10–12 lat) i
planujesz w tym domu zostać – możesz śmiało skłaniać się ku gruntowej. Jeśli
czas zwrotu rozciąga się na kilkanaście–kilkadziesiąt lat, powietrzna pompa
ciepła najczęściej będzie rozsądniejszym, bardziej elastycznym wyborem.
Trzymaj się zasady: najpierw
liczby, potem emocje. Dzięki temu decyzja między gruntową a
powietrzną pompą ciepła będzie świadoma, a nie pod wpływem mody czy agresywnego
marketingu.
Komentarze